Kompanije traže odlaganje primjene ograničenja EU na visokorizičnu energetsku opremu

Grupa kompanija koje razvijaju projekte obnovljivih izvora energije i baterijskih skladišta u Centralnoj i Istočnoj Evropi uputila je pismo predsjednici Evropske komisije Ursuli fon der Lajen, povodom privremenih smjernica kojima je ograničeno korištenje sredstava Evropske unije za projekte u kojima se ugrađuju inverteri i sistemi za konverziju električne energije dobavljača ocijenjenih kao visokorizični.

Riječ je o uređajima koji imaju važnu ulogu u radu solarnih elektrana, vjetroelektrana i baterijskih skladišta, kao i njihovom povezivanju sa elektroenergetskom mrežom. Zbog mogućnosti daljinskog nadzora i upravljanja, ova oprema je istovremeno važna za Evropu i sa stanovišta sajber-bezbjednosti.

Pismo je 7. jula uputila Alijansa industrije čiste energije Centralne i Istočne Evrope, a potpisali su ga predstavnici više od 30 kompanija i investicionih grupa koje posluju u državama regiona, baltičkim zemljama i Ukrajini. Obraćanje je proslijeđeno i evropskom komesaru za energetiku, kao i evropskim finansijskim institucijama.

Iako se u pismu ne navode konkretni proizvođači, potpisnici ukazuju na veliku zastupljenost kineske opreme i zavisnost evropskog tržišta od kineskih lanaca snabdijevanja.

Kompanije navode da podržavaju stroža pravila zaštite energetskih sistema, ali smatraju da automatsko isključivanje dobavljača samo na osnovu zemlje porijekla ne predstavlja najbolje rješenje. Bezbjednost opreme trebalo bi procjenjivati na osnovu tehničkih karakteristika uređaja, softvera, kontrole daljinskog pristupa, komunikacionih protokola i sertifikacije, bez obzira na to gdje je oprema proizvedena.

Prema njihovim navodima, nova pravila mogla bi posebno da pogode Centralnu i Istočnu Evropu, gdje veliki broj projekata zavisi od evropskih fondova i razvojnih banaka. Evropska podrška, uključujući sredstva Fonda za modernizaciju i Mehanizma za oporavak i otpornost, često je ključna za obezbjeđivanje finansiranja u ovom dijelu Evrope, za razliku od razvijenijih tržišta Zapadne Evrope, gdje investitori imaju veći pristup komercijalnim kreditima i dugoročnim ugovorima o otkupu električne energije.

Kao primjere tržišta koja bi mogla biti posebno pogođena navode Bugarsku, gdje se ubrzano razvijaju baterijski sistemi, kao i Poljsku, gdje je iz Fonda za modernizaciju podržano 180 projekata ukupne snage 3,9 gigavata i kapaciteta skladištenja od 14,5 gigavat-sati.

Posebno bi mogli da budu pogođeni projekti za koje su već potpisani ugovori, naručena oprema, obezbijeđeno finansiranje i utvrđeni rokovi za priključenje.

Potpisnici zato traže da Evropska komisija procijeni posljedice novih pravila, uvede prelazni period najmanje do 2030. godine i zaštiti projekte koji su već u realizaciji.

IZVOR: ENERGETSKI PORTAL